Dlaczego umowa zlecenie jest korzystna dla pracodawcy i jak się przed tym zabezpieczyć

Dlaczego umowa zlecenie jest korzystna dla pracodawcy? Bo odprowadza od niej niższe składki na ZUS, nie płaci za urlop ani chorobowe, a rozwiązanie umowy jest prostsze niż w przypadku etatu. Zabezpieczyć się możesz, negocjując stawkę, sprawdzając składki w ZUS i pilnując, czy twoja praca nie ma cech stosunku pracy.

Przeliczamy, dlaczego umowa zlecenie jest korzystna dla pracodawcy

Zacznijmy od podstaw. Umowa zlecenie jest umową cywilnoprawną, więc Kodeks pracy jej nie obejmuje. To oznacza, że zleceniodawca nie musi stosować większości norm, które chronią pracownika.

Nie ma urlopu wypoczynkowego, nie ma obowiązku płacenia za czas choroby, nie ma okresu wypowiedzenia. Pracodawca może też szybciej zakończyć współpracę, jeśli uzna, że zlecenie jest wykonane albo że wykonawca sobie nie radzi.

Do tego dochodzą pieniądze. Przy umowie zlecenie składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe są niższe, a składka chorobowa jest dobrowolna. Jeśli zleceniobiorca ma mniej niż 26 lat i nie pracuje na etacie, to ZUS nie pobiera od jego umowy prawie żadnych składek. Pracodawca zyskuje na tym naprawdę dużo.

Ile naprawdę oszczędza pracodawca na twoich składkach?

Weźmy przykład. Pracownik na etacie z wynagrodzeniem 5000 zł brutto kosztuje pracodawcę około 6000 zł miesięcznie. Składają się na to składki emerytalna, rentowa, wypadkowa, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Do tego dochodzą jeszcze koszty urlopu, które w skali roku oznaczają kilkanaście dni nieobecności, za które i tak trzeba zapłacić.

Przy umowie zlecenie tych obciążeń jest mniej. Zleceniodawca nie musi odprowadzać składki chorobowej, bo ta przy zleceniu jest dobrowolna. Nie płaci też składek na Fundusz Pracy, jeśli zleceniobiorca ma inny tytuł do ubezpieczeń, na przykład etat.

W praktyce koszt zatrudnienia może być nawet o 20-30% niższy niż w przypadku etatu. A jeśli zatrudniasz studenta do 26 lat, nie płacisz składek społecznych w ogóle.

Widzisz już, dlaczego umowa zlecenie jest korzystna dla pracodawcy? Dlatego nie ma się co dziwić, że firmy chętnie sięgają po ten rodzaj umowy. Warto jednak sprawdzić, czy umowa zlecenie wlicza się do lat pracy, bo ma to wpływ na twoją przyszłą emeryturę.

Czy umowa zlecenie może być fikcyjna?

Tak, jeśli w rzeczywistości wygląda jak etat, a umowa ma tylko ukryć stosunek pracy. Dzieje się tak, gdy zleceniobiorca musi przychodzić do biura codziennie o stałej porze, wykonuje polecenia przełożonych i nie ma wpływu na organizację swojej pracy. Wtedy pracodawca nie może zasłaniać się umową zlecenie.

Sąd pracy może uznać, że strony łączyła umowa o pracę, i nakazać jej przekształcenie. To grozi dopłatą zaległych składek, wypłatą wyrównania i odsetkami. Pracownik może też złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy.

Jak pracownik może zabezpieczyć się przed niekorzystną umową zlecenie?

Skoro wiesz już, dlaczego umowa zlecenie jest korzystna dla pracodawcy, czas pomyśleć o swojej ochronie. Przede wszystkim policz, czy stawka, którą proponują, jest uczciwa, bo wysokość dochodów wpływa na to, jak obliczyć zdolność kredytową. Jeśli pracodawca nie płaci składek, to ty nie budujesz kapitału emerytalnego i nie masz prawa do zasiłku chorobowego.

Zaloguj się na swoje konto w ZUS i sprawdź, czy pracodawca zgłosił cię do ubezpieczeń. Jeśli nie widzisz wpłat, to sygnał do rozmowy, bo zaniedbane składki mogą odbić się na twojej historii finansowej, podobnie jak w sytuacji, gdy spadła zdolność kredytowa po wpisie w BIK.

Możesz też negocjować zapis o dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym. Wtedy w razie choroby dostaniesz zasiłek. Jeżeli praca wygląda jak etat, zbieraj dowody: maile, grafiki, zdjęcia z pracy. One pomogą w sądzie, gdy zdecydujesz się dochodzić ustalenia stosunku pracy.

Co zrobić, żeby umowa zlecenie nie została uznana za etat?

Ta sekcja jest też dla ciebie, jeśli prowadzisz firmę. Legalna umowa zlecenie musi różnić się od etatu w praktyce, a nie tylko na papierze.

• Nie wydawaj zleceniobiorcy poleceń służbowych i nie kontroluj jego czasu pracy.
• Ustalcie konkretny wynik, który ma zostać dostarczony.
• Daj mu swobodę w wyborze godzin i sposobu realizacji.
• Nie wpisuj go do grafiku, nie wymagaj obecności na spotkaniach i nie nazywaj go pracownikiem w wewnętrznych systemach.
• Jeśli potrzebujesz kogoś do stałej, podporządkowanej pracy, to po prostu zatrudnij go na etat. Inaczej ryzykujesz przegraną w sądzie.

Najczęstsze pytania

Czy pracodawca musi zapłacić za urlop przy umowie zlecenie?

Nie. Umowa zlecenie nie daje prawa do urlopu wypoczynkowego, bo nie jest stosunkiem pracy na podstawie Kodeksu pracy. Zleceniobiorca może oczywiście przerwać wykonywanie zlecenia, ale wtedy po prostu nie dostaje wynagrodzenia za ten czas. Jeśli chce płatnego wypoczynku, powinien zadbać o wyższą stawkę albo umowę o pracę.

Jakie składki ZUS płaci pracodawca od umowy zlecenie?

Zleceniodawca odprowadza do ZUS składki emerytalne i rentowe, część potrąca z wynagrodzenia zleceniobiorcy. Do tego finansuje składkę wypadkową, jeśli zleceniobiorca podlega ubezpieczeniu z tego tytułu. Składka chorobowa jest dobrowolna. Jeśli zleceniobiorca jest studentem do 26 lat albo ma już inny tytuł do ubezpieczeń, składki mogą być mniejsze albo w ogóle nie być odprowadzane.

Czy umowę zlecenie można zamienić na etat?

Tak, ale wymaga to zgody obu stron. Pracodawca nie ma obowiązku automatycznie przekształcić umowy zlecenie w umowę o pracę. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy sąd pracy uzna, że umowa zlecenie była fikcyjna i faktycznie wykonywałeś pracę pod kierownictwem pracodawcy. Wtedy możesz domagać się ustalenia istnienia stosunku pracy.

Co grozi pracodawcy za fikcyjną umowę zlecenie?

Pracodawca może musieć dopłacić zaległe składki do ZUS, wypłacić wyrównanie wynagrodzenia, a także zapłacić odsetki i kary. Dodatkowo sąd może nałożyć na niego obowiązek zapłaty odszkodowania. Jeśli dochodzi do zaniżania składek, ZUS może też wszcząć postępowanie w sprawie wykroczeń skarbowych.

Jak negocjować stawkę na umowie zlecenie?

Zacznij od sprawdzenia, ile zarabiają osoby na podobnych stanowiskach na etacie. Pomnóż stawkę godzinową przez liczbę godzin i porównaj z pensją etatową. Weź pod uwagę, że przy zleceniu nie masz urlopu ani płatnego chorobowego, więc stawka powinna być wyższa.

Mów wprost, że oczekujesz wynagrodzenia rekompensującego brak tych świadczeń. Jeśli pracodawca nie chce podnieść stawki, zapytaj o dodatkowe benefity, na przykład elastyczne godziny.